تا قبل از این دو سه سال اخیر و قبل از همه گیر شدن ویروس کرونا ، شاید ماسک و خصوصاً‌ ماسک های اسپان باند بیشتر برای افراد دارای بیماریهای تنفسی آشنا بود و بقیه مردم خیلی بندرت با آن سروکار داشتند . اما با شیوع کرونا ، ماسک یک تجهیز پزشکی همگانی شد و کسی را نمی توان یافت که برای خرید ماسک به داروخانه یا مراکز دیگر عرضه ماسک مراجعه نکرده باشد .

در خرید ماسک برای همه مردم دغدغه بود که چه ماسکی باکیفیت است و توانایی محافظت از سیستم ایمنی در برابر انتشار ویروس را دارد . چون متأسفانه همیشه با داغ شدن بازار خرید یک کالا ، متقلبان و سودجویان هم سروکله شان پیدا می شود که بی دغدغه جان مردم ، در پی کسب سود بیشتر برای خود هستند .

در این میان ماسک هایی که با پارچه اسپان باند تولید شدند بدلیل کیفیت بالا و قدرت بازدارندگی بالا در برابر ویروس ، مقبولیت بیشتری بین مردم پیدا کردند . حال با هم بررسی می کنیم که این اسپان باند دقیقاً چیست و چگونه تولید می شود و چه کاربردهایی دارد .

 

اسپان باند چیست ؟

اسپان باند از نوع پارچه های بی بافت محسوب می شود . پارچه بی بافت پارچه ای است که تاروپود در بافت آن وجود ندارد و از الیاف پرس تهیه شده است . این الیاف به نبافته سوزنی یا نبافته اسپان هم شهرت دارد. بدلیل عدم وجود تاروپود در ساخت این پارچه است که این پارچه قدرت نفوذناپذیری و حفاظت در برابر انتشار ویروس را دارد .

برای اولین بار در سال 1940 بود که یک شرکت آمریکایی برای تولید پشم شیشه ، الیاف بی بافت را تولید کرد که خب در گذر زمان ، قاعدتاً روش تولید این الیاف دچار تغییرات شد . در حال حاضر الیاف بی بافت اسپان باند جزء جدایی ناپذیر صنعت نساجی شده اند .

 

روش تولید اسپان باند

برای تولید شبکه الیاف در منسوجات بی بافت سه روش وجود دارد :

1 – روش خشک مکانیکی و استفاده از ماشین های کاردینگ

2 – روش شیمیایی یا روش مستقیم

3 – روش تَر یا هیدرومکانیک

ابزار و تجهیزات مورد نیاز در این سه روش تقریباً یکی است ، منتها نحوه انجام عملیات تثبیت الیاف شکل گرفته ، پس از تولید اولیه الیاف در این سه روش متفاوت است و همین تفاوت در تثبیت ، الیاف خروجی متفاوتی را نتیجه می دهد که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند .

اسپان باند به روش شیمیایی تولید می شود . نحوه تولید الیاف اسپان باند در روش شیمیایی به این صورت است که ماده شیمیایی به نام پلی پروپیلن (PP)  را در دستگاه اکسترودر که اولین بخش خط تولید اسپان باند است تا دمای بالا حرارت می دهند تا ذوب شود . مواد مذاب شکل گرفته از اکسترودر وارد دستگاهی با سوزن های سرنگ مانند می شود . وجود سوراخ های ریز در پارچه های اسپان دقیقاً به خاطر همین مورد است .

اکسترودر به این مواد مذاب فشار وارد می کند و این فشار ، سبب خروج مواد از این سوزن ها به صورت الیاف بسیار باریک به نام رشته های فیلامنت می شود. رشته های فیلامنت بر روی نقاله های خط تولید پس از خشک شدن به روش آیرودینامیک ، توسط دستگاه غلتک مانند به اسم کَلِندر به ضخامت و پهنای مورد نظر ما که برای دستگاه تنظیم شده است درمی آیند.

 

  ویژگی های اسپان باند

  • هزینه تمام شده تولید اسپان نسبت به نایلون و نایلکس کمتر است و بازیافت آن هم راحت تر است .
  • می تواند با خاصیت ضدآب یا آب دوست یا آب گریز تولید شود .
  • ضد اشعه یووی است .
  • اسپان باند از لطافت و نرمی خاصی برخوردار است ، در عین اینکه آنتی باکتریال هم هست .
  • قابلیت تولید در رنگ های متنوع و  وزن و اندازه بسیار پایین و سبک را دارد ، از 8 گرم تا 380 گرم بسته به متراژ .
  • قابلیت تولید در چند لایه را دارد . اسپان باند تک لایه S، اسپان باند دولایه 2S و اسپان باند سه لایه 3S گفته می شود .
  • قابلیت چاپ طرح های دلخواه بر روی پارچه های اسپان باند وجود دارد.

 

فاکتورهای مورد نظر برای خرید اسپان باند

  • گرماژ یا وزن
  • رنگ بندی
  • اندازه
  • ساده یا طرح دار بودن

 

گرماژ

وزن هر مترمربع از پارچه اسپان باند گرماژ گفته می شود . وزن معمول موجود در بازار بین 20 گرم تا 90 گرم است که کارخانجات بسته به نیازشان آن را سفارش می دهند . برای گرماژهای پایین تر یا بالاتر از این مقدار باید سفارش اختصاصی به کارخانجات تولید این پارچه ثبت کرد .

رنگ بندی

در مرحله ای که مواد مذاب هستند اگر رنگدانه به مواد اضافه نشود پارچه اسپان باند یک رنگ مات به خود می گیرد ، مثل چند پلاستیک که روی هم فشرده شوند . اما بنا به سفارش مشتری و کاربرد آن ، رنگدانه های مورد نظر در مرحله ذوب پروپیلن به مواد اضافه می شود که در خاصیت پارچه هیچ تأثیری نداشته و صرفاً جنبه زیبایی دارند . پرکاربردترین رنگ ها سفید، سبز ، آبی و طوسی است.

اندازه

اسپان باند مانند سایر منسوجات اغلب در عرض 1/6 تولید می شود . طاقه های این پارچه هم به صورت رول شده تهیه و توزیع می شود. البته بسته به نیاز و درخواست مشتری می توان در ابعاد و اندازه دلخواه هم آن را تولید کرد.

ساده یا طرح دار بودن

این پارچه می تواند به همان صورت ساده عرضه شود یا توسط دستگاه طرح های دلخواه بر روی آنها چاپ شود. چاپ بر روی این پارچه به دو روش چاپ فلکسی و چاپ سیلک انجام می گیرد . چاپ فلکسی با کیفیت تر و چاپ سیلک دارای صرفه اقتصادی بیشتر است.  

 

انواع اسپان باندها و اسپان باندهای چندلایه

برای بالا بردن کیفیت و بسته به موارد استفاده گاهی اسپان باندها به صورت چند لایه در تولید مورد استفاده قرار می گیرند. هر لایه اسپان باند به صورت s  نمایش داده می شود ، مثلاً ssss  یا 4s یعنی اسپان باند چهار لایه .

پارچه مِلت بلون (Meltblown)

پارچه ملت بلون که به خاطر روش تهیه اش این نام بر روی آن گذاشته شده است در ساخت ماسک های سه لایه جراحی و ماسک های ویژه ی مناطق بسیار آلوده مثل پتروشیمی ها استفاده می شود. ماسک های ملت بلون خاصیت فیلترکنندگی 100 درصد دارند .

این پارچه از فیلامنت های منقطع تشکیل شده است . روش تولید آن به این صورت است که مواد مذاب از طریق نازل ها از کوره خارج می شوند و هنگام خروج گازهایی بر روی آنها دمیده می شود .این کار باعث می شود فیلامنت هایی با ضخامت 1 تا 5 میکرون بدست آید .

این پارچه برای تولید لباس های سرهمی مخصوص پرستاران مناسب نیست ، چون قدرت فیلترینگ 100 درصد ندارد . برای لباس پرستاران باید از اسپان باند لمینت استفاده کرد.

پارچه اس ام اس

SMS یعنی اسپان باند – ملت بلون – اسپان باند . این ترکیب سه لایه که استحکام اسپان باند و فیلترینگ ملت بلون را دارد پارچه اس ام اس نام دارد . کاربرد این پارچه بیشتر در دوخت لایه داخلی ماسک های پزشکی ، پوشاک بچه و دستمال های بهداشتی است .

اسپان باند لمینت

گفتیم که اسپان باندها خاصیت آب گریزی دارند ، یعنی وقتی آب بر روی آن بریزد چند ثانیه طول می کشد تا آب جذب شود و در این چند ثانیه می توان آب را  از روی پارچه کنار زد . اما این خاصیت برای برخی موارد رضایت مصرف کننده را تأمین نمی کند و برای همین تولید پارچه های کاملاً ضدآب انجام گرفت.

برای ضدآب کردن این پارچه ، آن ها را با یک لایه لمینت روکش کردند که پارچه اسپان باند لمینت به این صورت تولید شد . لمینت کردن به دو روش حرارتی و روش کوتینگ انجام می شود . از اسپان باند لمینت در تولید لباس های ایزوله بیمارستانی ، کاور جسد و عایق مایعات استفاده می شود.

 

کاربرد پارچه اسپان باند

مواردی که ما با کاربرد این پارچه  آشنا هستیم شاید بیشتر محدود به مصارف پزشکی و بیمارستانی شود . اما این پارچه کاربردهای بسیار متنوع و گوناگونی دارد. در صنعت ، کشاورزی ، راه وساختمان، بسته بندی و موارد دیگر کاربرد دارد .

 

اسپان باند در مصارف پزشکی و بیمارستانی

در مصارف پزشکی این پارچه به دلیل جاذب خوب بودن ، مانع بودن در برابر آلودگی ،مقاومت در برابرپارگی و فرسایش ، قابلیت نفوذ بخار آب و هوا و وزن و ضخامت بسیار کم بسیار مورد استفاده قرار می گیرد .

اسپان باندهای بیمارستانی از الیاف طبیعی و مصنوعی ساخته می شوند. در الیاف مصنوعی به همان روش ذوب پروپیلن تولید صورت می گیرد. تولید الیاف طبیعی با استفاده از خمیرچوب، پنبه و ریون صورت می گیرد . هر دوی این الیاف از خاصیت جذب خوب و تنفس خوب برخوردارند که با درنظرگرفتن هزینه تمام شده تولید ، استفاده از آن ها در مصارف بیمارستانی بسیار ایمن و مقرون به صرفه می باشد .

کاربرد پارچه مذکور در پزشکی در موارد تهیه ماسک فیلتردار، دستمال مرطوب بهداشتی، روانداز بهداشتی ، ملحفه ی بهداشتی، لباس بیمار، لباس اتاق جراحی، کلاه و ماسک یک بار مصرف پزشکی ، رویه بهداشتی،  پوشک و نوار بهداشتی، لباس بیمار باند، گاز، پدهای بیمارستان و زخم بندی لایه های بهداشتی و بیمارستانی می باشد .

اسپان باند در مصارف صنعتی و ساختمانی

در مصارف صنعتی در تولید کیسه خرید، کاور تشک و پتو، فیلترهوا و مایعات، استفاده در خودروسازی، مصارف عمرانی، بتن‌ریزی و تثبیت خاک به جای نایلون، کانال‌سازی و زهکشی، عایق کردن استخرهای خاکی استفاده می شود که توضیح مفصل آن ها در ذیل این مقاله نمی گنجد .

 برای تولید ماسک های باکیفیت ،‌ شما را به خرید پارچه اسپان باند از فروشگاه شهراسپان توصیه می کنیم .